روغن حیوانی چیست؟
روغن حیوانی یا روغن زرد یکی از فراوردههای حیوانی است که از شیر گاو، گوسفند، میش و بز و یا ترکیبی از شیر گاو و گوسفند تهیه میکنند. برای تهیهی روغن حیوانی ابتدا از ماست درستشده با شیر تازه کره میگیرند و سپس این کره را آنقدر میجوشانند تا وقتی که آب و دوغ کره کاملاً از بین برود و کلاً بخار شود. آنچه از این فرایند به جا میماند روغن خوشبویی است بهرنگ زرد.
چرا روغن حیوانی؟
اگرچه روغن حیوانی از بقیه روغنها خوشبوتر و خوشرنگتر است اما دلیل اصلی روی آوردن مردم به مصرفش این است که چربی روغن حیوانی از روغنهای صنعتی کمتر است و در عین حال ارزش غذایی بیشتری دارد. روغن حیوانی خالص است و مواد روغنی هیدروژنه ندارد و این یعنی چه؟ یعنی روغن حیوانی چربیهای ترانس ندارد. مصرف روغن حیوانی چربی مفید خون را افزایش میدهد و چربیهای مضر را کاهش میدهد. مصرف روغن حیوانی یک تیر و چند نشان است: روغن سالم و خوشطعم و خوشرنگ که هم در پختوپز استفاده میشود و هم برای سرخ کردن مواد غذایی.
ویژگیهای روغن حیوانی
- روغن حیوانی آنتیاکسیدان دارد و ضدباکتری و ضدقارچ است.
- روغن حیوانی چربی محلول دارد و زودهضم است.
- روغن حیوانی ویتامینهای ضروری بدن از جمله ای، دی، آ و کا را تأمین میکند.
- روغن حیوانی چربیهای مفید مثل امگا 3 دارد.
7 مورد از خواص و کاربردهای روغن حیوانی
- روغن حیوانی پرکالری است و در تقویت قوای جسمانی مؤثر است و از این جهت مصرف آن به زنان تازهزایمانکرده و کودکان درسنرشد توصیه میشود.
- روغن حیوانی ضد التهابی است. ماساژ دادن بدن با این روغن دردهای مفصلی، عضلانی و استخوانی را تسکین میدهد و بدن را گرم میکند.
- مواد معدنی لازم برای بدن در ترکیبات روغن حیوانی وجود دارد و در نتیجه استفاده از آن در آشپزی گامی است بهسوی تندرستی و بهویژه استحکام استخوانها و دندانها.
- اسیدهای چرب روغن حیوانی در چربیسوزی و کاهش وزن مؤثر است.
- روغن حیوانی آسانهضم است و بر سلامت دستگاه گوارش تأثیر میگذارد و برای پاکسازی رودهها هم از آن استفاده میشود.
- روغن حیوانی پوست را روشن، شفاف و باطراوت میکند.
- اگر به شیر و لبنیات صنعتی حساسیت دارید، روغن حیوانی مصرف کنید.
- اگر سرماخوردهاید و گرفتگی بینی دارید، سر صبح چندقطره روغن حیوانی ولرم در بینیتان بچکانید تا راحتتر نفس بکشید. اما اگر سرماخوردهاید و سرفه میکنید، روغن حیوانی بخورید وضع گلویتان بدتر میشود.
7 گروهی که نباید روغن حیوانی بخورند!
- افرادی که خیلی چاق هستند.
- افرادی که فشار خون بالا دارند.
- افرادی که ناراحتی معده دارند.
- افرادی که ناراحتی کلیوی دارند.
- افرادی که بیماریهای قلبی و عروقی دارند.
- افراد مبتلا به یرقان هستند.
- مصرف روغن حیوانی به زنان باردار توصیه نمیشود اما برای تقویت قوای جسمانی در دوران پس از زایمان بسیار مفید است.
مواد لازم برای تهیهی روغن حیوانی خانگی
ابتدا کره را در قابلمهای بزرگ میاندازیم و روی شعلهی گاز با درجهی ملایم بگذارید. نمک و آب را به کره بیفزایید و آنقدر صبر کنید تا کره به حالت مایع تبدیل شود. اندکس بیشتر صبوری کنید تا دوغ موجود در کرهی ذوبشده هم تبخیر شود.
در قدم بعد آرد را آرامآرام به کرهی ذوبشده بیفزایید و آرام و دائم هم بزنید تا آرد گلولهگلوله نشود. افزودن آرد باعث میشود اگر دوغ تبخیرنشده در کره باقی مانده باشد جذب آرد و تهنشین شود. تا انتهای کار مخلوط کرهی مذاب و آرد را هم بزنید تا ته نگیرد و نسوزد.
مقداری از مایع درون ظرف را با همان ملاقهای که دارید هم میزنید از ده تا بیست سانتیمتر بالاتر به داخل ظرف بریزید تا کف روی مایع کم شود. کار را تا زمانی ادامه بدهید که کفها کاملاًجدا شود و مایع درون ظرف بهرنگ زرد شفاف در بیاید.
در این مرحله است که باید بیمعطلی ظرف را از روی شعلهی گاز بردارید و بگذارید تا با گذشت زمان کاملاً سرد سرد بشود. اگر ظرف را در زمان مناسب فوراً از روی شعله برندارید، روغن میسوزد. وقتی روغن کاملاً سرد شد، آن را با استفاده از پارچهای نازک صاف کنید تا مواد تهنشینشدهی آن جدا شود.
حالا مایع درون ظرف را داخل یک ظرف شیشهای بریزید و بگذارید آنقدر سرد شود که به جامد تبدیل شود. سپس در ظرف را ببندید و آن را در جای خشک و خنک نگهداری کنید. به این نکته هم توجه کنید که روغن حیوانی را برای مصرف کوتاهمدت تهیه کنید زیرا با گذشت زمان رنگ و طعم آن تغییر میکند.
ریزهکاریهای گرفتن روغن حیوانی از کره
مهمترین عاملی که بر کیفیت روغن حیوانی اثر میگذارد کرهای است که با آن روغن حیوانی را تهیه میکنید. بنابراین از بهترین و باکیفیتترین کرههای طبیعی یا محلی گاوی یا گوسفندی استفاده کنید. برای اینکه در هنگام تهیهی روغن حیوانی از کره بوی ناخوشایند در فضا نپیچد، از ابتدای کار برگ زردچوبه در ظرف بیندازید. بگذارید برگ زردچوبه تا پایان کار در ظرف بماند و در نهایت آن را با صافی از روغن حیوانی جدا کنید. میتوانید روغن حیوانی را از سرشیر هم درست کنید. نکته اینجاست که ابتدا باید از سرشیر کره بگیرید و بعد از کره روغن بگیرید. برای تهیهی روغن حیوانی میتوانید به جای قابلمه از آرامپز استفاده کنید. استفاده از آرامپز احتمال سوختن کره و دود شدن روغن را کاهش میدهدد اما در عوض تهیه کردن روغن حیوانی با استفاده از آرامپز چهار تا شش ساعت زمان میبرد.
3 نکتهی ضروری در نگهداری از روغن حیوانی
اول از همه باید بدانید که بهترین و مناسبترین محل برای نگهداری از روغن حیوانی محیط آشپزخانه یا داخل کابینت است، جای خشک و خنک با دمای 15 تا 25 درجهی سانتیگراد.
روغن حیوانی را با قاشق غیرفلزی خشک و تمیز بردارید. رطوبت قاشق یا فلزی بودن آن در اکسیداسیون مؤثر است و شرایط را برای رشد کپکها یا میکروارگانیسمهای دیگر فراهم میکند و روغن خراب میشود. بهتر است روغن حیوانی را با قاشق چوبی یا پلاستیکی از ظرف بردارید.
همواره توصیه میشود که روغن حیوانی را کم و بهاندازهی مصرف تهیه کنید اما دلیل این توصیه را میدانید؟ نور و اکسیژن در درازمدت باعث میشود که روغن اکسید شود و رنگ و طعم آن تغییر کند. برای اینکه روغن مدت بیشتری خوشبو و خوشطعم بماند آن را در ظروف تیره و دربسته نگهداری کنید.
4 عامل اصلی و مؤثر بر فساد روغن حیوانی
اکسیژن: اگر روغن در معرض هوا قرار بگیرد، اسیدهای چرب غیراشباع موجود در آن با اکسیژن ترکیب میشوند. به فرایند ترکیب شدن اکسیژن با هر چیزی میگوییم اکسید شدن. هر چه مقدار اسید چرب در روغن بیشتر باشد به واکنش با اکسیژن حساستر است. بهتر است روغن را در معرض هوای آزاد قرار ندهیم.
رطوبت: روغن حیوانی اگر در معرض رطوبت قرار بگیرد، خراب میشود. این نکته را هم باید به یاد داشته باشیم که برای تهیهی روغن حیوانی آن را آرامآرام حرارت میدهند تا آب آن تبخیر شود. با کاهش مقدار آب در روغن حیوانی فعالیت آبی آن هم به حداقل میرسد و این امر مانع ادامهی حیات و فعالیت میکروارگانیسمها میشود و در نتیجه روغن حیوانی دیرتر فاسد میشود.
نور: نور مستقیم و بهویژه آفتاب از عواملی است که به افزایش سرعت اکسیداسیون منجر میشود. به همیندلیل است که توصیه میشود روغن حیوانی را در فضایی تاریک، دور از نور یا ظروف تیره نگهداری کنید.
حرارت: یکی دیگر از مؤلفه هایی که بر فساد روغن حیوانی اثر میگذارد این است که روغن در معرض حرارت بیش از حد قرار بگیرد. روغن حیوانی وقتی حرارت ببیند ابتدا دود آبی و سپس دود سیاه به همراه دارد. دود کردن روغن حیوانی نشانهی فاسد شدن آن است. روغن حیوانی پس از غبور از نقطهی دود کف سفیدرنگ دارد. این کف سفیدرنگ مادهای سمی دارد. روغنی که بیش از اندازه و با شعلهی زیاد حرارت دادهاید مصرف نکنید.
قرار گرفتن روغن در محیط آلوده و میکروبی: میکروبها هم از عوامل هیدرولیزه یا تجزیهکنندهی روغن محسوب میشوند. بعضی از ذرات ریز هم نوعی رنگدانهی محلول در چربی تولید میکنند که باعث میشود رنگ روغن تغییر کند.
طرز تهیهی ماسک روغن حیوانی در 3 سوت!
اسید چرب موجود در روغن حیوانی پوست را تقویت میکند و به آن طراوت و شادابی و نرمی میبخشد. استفاده از ماسک روغن حیوانی برای همهی انواع پوست مفید است. دوست دارید در سه مرحله برای خودتان با استفاده از روغن حیوانی ماسک صورت درست کنید؟
در مرحلهی اول دو قاشق غذاخوری روغن حیوانی را با دو قاشق غذاخوری آرد نخودچی و مقداری آب در کاسهای بریزید و این مواد را با هم مخلوط کنید.
در مرحلهی دوم باید حواستان باشد که این مواد ترکیبشده غلظت مناسب داشته باشد و نسبتاً سفت باشد اما نه آنقدر که خشک شود. اگر مخلوط خیلی آبکی بود مقدار آرد نخودچی را آفزایش دهید.
ماسکتان آماده شد!
در مرحلهی سوم و بعد از اینکه مخلوط آماده شد، آن را بر روی پوست صورت بمالید. بگذارید ۲۰ دقیقه روی پوست صورت باقی بماند. سپس صورتتان را با آب سرد بشویید. برای افزایش تأثیر ماسک روغن حیوانی بر سلامت و شفافیت پوست صورت سه بار در هفته از این ماسک استفاده کنید.
از طعم ناب کباب گلپایگان که بگذریم، کیفیت کمنظیر لبنیات گلپایگان از پنیر تا شیر در ذهنمان نقش بسته است. تاکنون به علت اینهمه کیفیت فکر کردهاید؟ آبوهوای عالی و پوششگیاهی سرسبز و خرم و چرای دامها در چنین فضای بکر و طبیعی تأثیر بسزایی در کیفیت محصولات لبنی گلپایگان از چمله شیر و پنیر و کره دارد. در وصف کیفیت روغن حیوانی شهدفام همین بس که ارمغان گلپایگان است و گلپایگان پیشرو در عرصهی عرضهی لبنیات باکیفیت و چرای دامها در چراگاههای سرسبز و هوای خوش. اینهمه دربارهی روغن حیوانی نوشتیم و خواندید اما چشیدن کی بود مانند خواندن؟ طعم دلنشین و عطر خوش روغن حیوانی شهدفام چشیدنی است.